Kompanse etmek

Tıptan iş dünyasına bir çok alanda kullanılan bu terim dengelemek, telafi etmek anlamlarına gelmektedir. Eskiden satranç oynadığım sıralarda bolca kullanırdım bu terimi. Şimdi daha çok insan ilişkilerinde kullanıyorum. Özür dilemek çoğu zaman yeterli olmuyor bir durum karşısında ve kompanse etmek gerekiyor. 

Reklamlar

Savaşçının havası

“Bu dünyada en zor şey bir savaşçının havasını, onun ruhsal durumunu benimsemektir.
Üzülüp yakınmak ve bunun için geçerli nedenlerin bulunduğuna inanmak, hep birilerinin bize bir şeyler yaptığını düşünmek, yararsız şeylerdir.

Kimsenin kimseye hiçbir şey yaptığı yoktur; hele bir savaşçıysa asla.
Bir savaşçı, rüzgarın önüne kattığı yaprak değildir. “ Juan Matus

Pratfall Efekt Nedir?

Elliot Aronson da birini neden başkalarından daha çok sevdiğimizin, beynimizin neden bazı kişilerden daha çok hoşlandığının, onlara karşı sempatimizi arttıranın nedenini ‘Pratfall Efekt’ olarak bulmuştur.

Pratfall efekt; kişinin ne kadar mükemmel değilse sevilme oranının o kadar artması anlamına gelir (Montaya Matheew ve Horton, 2012).

Hatalar yapan insanları, sakar kişileri mükemmel olan insanlardan daha çok severiz. Düştüğünde gülüp geçebilen bir insanı hiç düşmeyen veya tökezlemeyen insandan daha sempatik bulabiliriz.

Beynimiz, hata yapan insanları, mükemmel insanlardan daha sıcak ve samimi buluyor. Kaliforniya Üniversitesi psikologlarından Elliot Aronson bu konuyla ilgili bir deney yapmıştır. Deneyde; iki grup öğrenciye sorular sorulmuş öğrenciler de bu soruları cevaplamışlardır, cevaplar ses kaydına alınmıştır.

Öğrencilerin cevapları insanlara dinletildiğinde ikinci gruptan daha çok hoşlandıkları ve onları daha çok sevdikleri görülmüştür. İkinci gruptaki öğrenciler; soruları yanıtlarken hatalar yapmışlar, önlerindeki kahveyi dökmüşler ve telaffuz hataları yapmışlardır. Bu hatalar insanlara sevimli, içten ve doğal gelmiş, ikinci gruba karşı sempati duymuşlardır. Mükemmellik insanlarla aramıza mesafe koyuyor. Mükemmel bir insan samimi gelmediği gibi soğuk ve yapay geliyor.

Yani beynimiz hataları seviyor. Mükemmellik sıkıcı geliyor. Sevdiğiniz ya da birlikte olduğunuz insanın hatalarından, sakarlıklarından neden hoşlandığınızın cevabı ‘Pratfall etkisi’ (Bloom,P. t. y.). Dünyadan örnek verecek olursak, ünlü aktrist Jennifer Lawrence Oscar’ını almaya giderken iki kere elbisesine takılıp düşmüştür. Jennifer Lawrence şu anda birçok insan için sempatik, doğal ve samimi bulunuyor.

Pratfall Efekt’i birçok alanda, birçok insan için kullanabilirsiniz. Ünlüler kendilerini sempatik göstermek için buna başvuruyorlar. Sevdiğiniz kişi için, arkadaşlıklarınızda fark etmeseniz de beyniniz hataları seçiyor ve seviyor.

İlişkilerde Mutualizm ve Kommensalizm

Bir ilişki ilk başladığı zamanlar genelde mutualizm türündedir. Yani iki taraf da birbirine fayda sağlar, birbirini yükseltir, birbirine enerji verir, sevgi, şefkat, şehvet verir. Zamanla bu devam eder veya sadece bir tarafın beslendiği diğer tarafın ise bir fayda görmediği kommensalizme döner. Elbette bu noktayı geçip parazit haline gelen de olabilir. Yani bir taraf yarar sağlarken diğeri zarar görmeye başlar.

Aslında içinde birden fazla türün olduğu tüm yaşam biçimlerinde ilişkiler bu tanımlar arasında gidip gelir. İnsan ilişkileri için de geçerlidir bu durum.

Kediden al haberi

Ağvada kaldığımız bir motelde (ahşap odaların sıralı olduğu hoş bir yer) sahibi ilk gün epey şikayet edenleri anlatmıştı. Tıkırtıların fare olmadığını etraftaki sincaplar olduğunu bundan dolayı da fare sananların oldukça şikayet ettiğinden dert yanmıştı. Gerçekten etrafta sincap çoktu ve dikkat sincap çıkabilir tabelaları asılıydı her yerde.

Elbette doğa içinde bir motelde üstelik tamamı ahşap yapıların içinde fare olmazsa olmazlardan. Ertesi gün kahvaltı yaparken otelin kedisi ağzında küçük bir fareyi getirip tüm müşteriler oradayken bize hediye olarak bırakıp gitti.

Bilirsiniz kediler yakaladıkları şeyleri yemek için değil sahiplerine hediye olarak getirirler genelde. Tabi otel sahibi bu manzara karşısında ne diyeceğini bilemeyip epeyce kıvırmaya çalışmış olsa da hoş bir durumdu aslında.

Komplo Teorileri

Hepinizin şahit olduğu bir çok komplo teorisi duymuşsunuzdur. Bunların kimisine inanmayı seçerken kimisi saçma gelmiştir. Bazı yaşanan olaylardan sonra “bu işin arkasında amerika var”, “bunu yapan siyonistler” veya “masonlar yaptı” gibi aklıma ilk gelenleri sıralayabilirim. Elbette bu işin arkasında ordu var, pkk var gibi alakasız olayları da bağladıklarına şahit olmuşluğum vardır.

Kişisel olanlara geleceksek, “facebook bilgilerimizi CIA alıyormuş”, “dünyayı 7 kişi yönetiyormuş” gibi olanları mevcutken, yine uzaylılar ve amerika ile ilgili bolca komplo teorisi de bildiklerimizden.

Sizin böyle inandığınız veya mantıklı gelen komplo teorileriniz var mı? Veya hadi saçma olanları da ekleyin.